Czym są akcje?

Akcje są to papiery wartościowe emitowane przez spółki akcyjne, stwierdzające
ułamkową własność kapitału akcyjnego. Możemy je podzielić na akcje zwykłe,
 będące typowym rodzajem papieru wartościowego, którym dokonywany jest
obrót giełdowy, i uprzywilejowane, gwarantujące ich posiadaczom dodatkowe
uprawnienia dotyczące głównie prawa głosu i/lub dywidendy, które nie są
przedmiotem handlu giełdowego.
Wśród różnego rodzaju teorii związanych z rynkiem akcji jedną z najszerzej
przyjętych jest teoria rynków efektywnych. Zakłada ona, że cena papierów
wartościowych kształtująca się na rynkach finansowych w pełni odzwierciedla
wszystkie dostępne informacje5. Pozostaje ona w ścisłym związku z teorią
racjonalnych oczekiwań stwierdzającą, że oczekiwania są identyczne z
optymalną prognozą przy wykorzystaniu wszystkich dostępnych informacji
(Mishkin 2002, s. 848). Dowodem na rzecz efektywności rynków są
m.in. wyniki finansowe analityków inwestycyjnych i funduszy lokacyjnych.
Ich analiza wskazuje, że dobre wyniki finansowe uzyskane w przeszłości
niekoniecznie muszą gwarantować dobre wyniki w przyszłości. Podobnie
rezultaty różnego rodzaju testów potwierdzają, w większości wypadków,
założenie wynikające z teorii rynków efektywnych, że ceny akcji nic są
przewidywalne i mają charakter losowy (random walk). Stwierdzono też
istnienie czynników zakłócających. Należy do nich np. efekt małego
przedsiębiorstwa, który wykazał, że tego rodzaju spółki uzyskały
ponadnormatywne zwroty w dłuższym okresie. Inną lego rodzaju anomalią
jest tzw. efekt stycznia, polegający na spadku kursów w końcu grudnia
wynikającym z wyprzedaży akcji przed sporządzeniem rocznego bilansu i
następnie odbudowywaniu pozycji w styczniu4.
Rozróżnia się trzy podstawowe rodzaje efektywności rynku (Sopoćko 1991):
• słaby - przyjmuje się, że bieżące ceny akcji pozostają w ścisłym związku z
ich historycznymi notowaniami,
• średni - notowania są odzwierciedleniem wszystkich informacji o
charakterze publicznym,
• silny - obok ww. elementów na cenę akcji mają wpływ informacje o charakterze wewnętrznym.

Do podstawowych praw związanych z własnością akcji należą:
• prawo do dywidendy, czyli prawo akcjonariusza do udziału w
rocznych zyskach wypracowanych przez spółkę akcyjną,
• prawo do uczestnictwa w walnym zgromadzeniu spółki wraz z prawem głosu,
• prawo poboru nowych akcji,
• prawo do określonej części majątku spółki akcyjnej, które może być
zrealizowane jedynie w momencie likwidacji spółki i dopiero po zaspokojeniu
wierzycieli zewnętrznych.